Rehber · Sağlık ve Sosyal Haklar

Elterngeld ve Türkiye 2026: Türkiye’de doğum, uzun Türkiye ziyareti, Türk belgeleri ve tercüme

Ali Harun BalkayaAli Harun Balkaya, yeminli tercümanGüncelleme: 3 Kasım 2026Okuma süresi: 9 dakika
Deniz manzaralı balkonda uyuyan bebeğini kucağında tutan genç anne, önündeki masada katlanmış resmî belge ve pasaport

Bebeğiniz Türkiye’de doğdu ve siz Almanya’da yaşıyorsunuz. Ya da doğum Almanya’da ama Elterngeld döneminde aylarca annenizin yanında, Türkiye’de kalmak istiyorsunuz. Elterngeld bu durumlarda kesilir mi? Hangi Türk belgesi gerekir, Formül A yeter mi, Türkiye’de kazanılan gelir hesaba girer mi? Bu rehber Elterngeld’in Türkiye bağlantılı sorularını tek tek yanıtlıyor.

Kısa cevap

  1. Şart Almanya’da yaşamak: Elterngeld alabilmek için Almanya’da ikametgâhınız veya mutat meskeniniz olmalı, çocukla aynı hanede yaşamalı, çocuğa kendiniz bakmalı ve tam zamanlı çalışmamalısınız (§ 1 BEEG). Türk vatandaşları, çalışmaya izin veren oturma iznine sahipse Almanlarla aynı şartlarda alır.
  2. Türkiye ziyareti mümkün, taşınma değil: Ziyaret ve dinlenme amaçlı yurt dışı kalışı, Almanya’daki konutunuzu koruduğunuz ve her an dönebildiğiniz sürece genel olarak bir yıla kadar zarar vermez. Hayat merkeziniz Türkiye’ye kayarsa hak düşer.
  3. Türkiye’de doğan çocuk: Türk doğum belgesi gerekir. Çok dilli “Formül A” doğum kayıt örneği tercümesiz kabul edilir; tek dilli Türk belgesi için yeminli tercüme istenir.
  4. Türkiye’deki gelir sayılmaz: Elterngeld hesabında yalnızca Almanya’da vergilendirilen gelir dikkate alınır. Doğumdan önce Türkiye’de kazanılan maaş hesaba girmez.

Dürüst uyarı: Elterngeldstelle, Türkiye’de uzun süre kalanlardan pasaport giriş-çıkış kayıtlarını isteyebilir. Kaldığınız süreyi doğru beyan edin; geriye dönük iade talebi Elterngeld’de sık görülür.

14ay: iki ebeveyn paylaşırsa Basiselterngeld’in toplam süresi (12+2)
1 yılZiyaret amaçlı yurt dışı kalışı için genel üst sınır; konut Almanya’da kalmalı
0 €Türkiye’de kazanılan gelirin Elterngeld hesabındaki payı

Elterngeld’in dört şartı ve Türk vatandaşları

Federal Ebeveyn Parası ve Ebeveyn İzni Kanunu (BEEG) § 1’e göre Elterngeld alabilmek için dört şart aynı anda sağlanmalıdır: Almanya’da ikametgâh veya mutat mesken, çocukla aynı hanede yaşamak, çocuğa kendiniz bakmak ve tam zamanlı (haftada 32 saatten fazla) çalışmamak. Gelir sınırı: 1 Nisan 2024’ten sonra doğan çocuklarda 200.000 €, 1 Nisan 2025’ten itibaren doğan çocuklarda 175.000 € vergilendirilebilir gelir; sınır çiftler ve tek ebeveynler için aynıdır.

Türk vatandaşları için ek kural § 1 fıkra 7 BEEG’dedir: Serbest dolaşım hakkı olmayan yabancılar, oturma izinleri çalışmaya izin veriyorsa Elterngeld alır. Niederlassungserlaubnis, çalışma hakkı veren Aufenthaltserlaubnis ve AB mavi kartı yeterlidir; yalnızca Duldung veya eğitim amaçlı bazı izinler yetmez. Almanya-Türkiye ortaklık hukuku (Ankara Anlaşması, 1/80 sayılı OKK) bu konuda Türk vatandaşlarını güçlü bir konuma koyar.

Bilmekte fayda var: Elterngeld ile Elternzeit farklı şeylerdir. Elternzeit işverene karşı izin hakkıdır ve Türkiye’de de kullanılabilir; Elterngeld ise ödeme olup Almanya’da yaşamaya bağlıdır.

Elterngeld döneminde Türkiye’de kalmak

Kanun “ikametgâh veya mutat mesken Almanya’da” der. Eyaletlerin Elterngeldstelle bilgi notları bunu şöyle somutlaştırır: Almanya’da kayıtlı olmalı, hayat merkeziniz uzun vadede Almanya’da olmalı ve her an kullanabileceğiniz, kiraya verilmemiş bir konutunuz bulunmalıdır. Bu şartlar altında ziyaret ve dinlenme amaçlı yurt dışı kalışı genel olarak bir yıla kadar mümkündür.

DurumElterngeldDikkat
Doğumdan sonra 3 ay annenin yanında, AntalyaDevam ederAlmanya’daki konut korunmalı; kira sözleşmesi, Anmeldung yeterli
Elterngeld’in 14 ayının 10’u Türkiye’de, konut Almanya’daRiskliBir yıla yakın; Elterngeldstelle hayat merkezini sorgular, giriş-çıkış kaydı isteyebilir
Konut kiraya verildi, aile Türkiye’deKesilirMutat mesken Türkiye’ye geçmiştir; ödenenler geri istenebilir
Alman işveren tarafından Türkiye’ye geçici görevlendirmeMümkün§ 1 fıkra 2 BEEG istisnası; görevlendirme belgesi gerekir
Eş Türkiye’de kalıyor, siz çocukla Almanya’daDevam ederYalnızca Almanya’daki ebeveyn alır; eşin ayları kullanılamaz

Federal Sosyal Mahkeme 2020’de (B 10 EG 7/18 R) yurt dışında uzun süre kalan bir annenin Alman ikametgâhını kaybettiğine hükmetti; Alman adresinin kayıtlı olması tek başına yetmedi. Ölçü kâğıt üzerindeki adres değil, fiilî hayat merkezidir.

Çocuk Türkiye’de doğduysa: belgeler

Doğumun Türkiye’de olması Elterngeld’e engel değildir; şart Almanya’da yaşamanızdır. Elterngeldstelle doğum belgesini ister. Üç seçeneğiniz var:

  • Formül A (çok dilli doğum kayıt örneği): Nüfus müdürlüğünden alınır, Almanca sütunu vardır, tercüme ve apostil gerekmez. En hızlı yol. Ayrıntı: Formül A, B, C rehberi.
  • Tek dilli Türk doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği: Yeminli tercüme gerekir; bazı Elterngeldstelle’ler apostil de ister. Sayfa başı en fazla 49,90 €.
  • Alman doğum belgesi (Nachbeurkundung): Alman vatandaşı ebeveyn için Standesamt I Berlin’de sonradan tescil; aylar sürer, Elterngeld için beklenmez.

Çocuğun Alman nüfusuna ve oturma iznine kaydı ayrı işlemlerdir; Elterngeld başvurusu doğumdan sonraki 3 ay içinde yapılırsa ödeme doğum ayından başlar. Türkiye’de doğan çocuğun Alman oturma izni ve Türk nüfus kaydı için bu rehbere de bakın.

Elinizdeki Türk doğum belgesinin Formül A mı, tek dilli mi olduğundan emin değil misiniz? Fotoğrafını gönderin, tercüme gerekip gerekmediğini ücretsiz söyleyelim.

WhatsApp’tan sor

Türkiye’deki gelir ve çalışma

Elterngeld, doğumdan önceki 12 ayın net gelirine göre hesaplanır; ancak § 2 BEEG yalnızca Almanya’da vergiye tabi geliri sayar. Doğumdan önce Türkiye’de çalışıp Almanya’ya yeni gelen bir anne için Türk maaşı hesaba girmez; bu durumda asgari tutar olan 300 € ödenir.

Elterngeld döneminde Türkiye’de çalışmak da sorunludur: Haftada 32 saate kadar kısmi çalışma Almanya’da mümkündür, ancak Türkiye’de fiilen çalışmak hem hayat merkezi sorusunu doğurur hem de Türk geliri Elterngeld’den düşülür. Sigortalı olmayan “aile işletmesinde yardım” bile Elterngeldstelle’ye bildirilmelidir.

Elterngeld başvurusunda Türk belgeleri ve tercüme

BelgeNe zaman gerekirTercüme
Doğum belgesiHer başvurudaFormül A ise hayır; tek dilli ise evet
Evlilik belgesi / Formül BBabanın Partnermonate talebinde, soyadı farkındaFormül B ise hayır; aile cüzdanı ise evet
Pasaport giriş-çıkış kayıtlarıUzun Türkiye kalışında istenirsee-Devlet çıktısı Türkçedir; istenirse tercüme
Türk işveren yazısı / SGK dökümüTürkiye’de çalışma veya izin durumunu göstermek içinEvet
Türk doktor raporu (riskli gebelik, erken doğum)Mutterschutz sürelerinin hesabı içinEvet; bkz. sağlık raporu tercümesi
Oturma izniTürk vatandaşı başvuranlardaHayır, Almanca belge

Elterngeldstelle’ler Almanya’da yeminli tercümanın yaptığı tercümeyi kabul eder; Türkiye’de noter onaylı tercümeler bazı eyaletlerde geri çevrilir. Tercümenin nasıl olması gerektiğini yeminli tercüme rehberinde anlattık.

Baba Türkiye’de yaşıyorsa: Partnermonate

Basiselterngeld 12 aydır; iki ebeveyn de en az 2 ay alırsa toplam 14 ay olur. Türkiye’de yaşayan ve Almanya’da ikameti olmayan baba Elterngeld alamaz, dolayısıyla bu 2 ay kullanılamaz. İstisna: Baba Alman işveren tarafından Türkiye’ye gönderilmişse veya aile birleşimiyle Almanya’ya gelip çocukla aynı haneye girmişse. Aile birleşimi belgeleri için Aile birleşimi 2026 rehberine bakın.

Kindergeld ile farkı

Kindergeld için Türkiye ile 1964 Sosyal Güvenlik Sözleşmesi’ne dayanan özel kurallar vardır; Elterngeld için böyle bir sözleşme hükmü yoktur. Yani Türkiye’de yaşayan çocuk için indirimli Kindergeld mümkün olabilirken, Türkiye’de yaşayan ebeveyn için Elterngeld mümkün değildir. Kindergeld tarafını Kindergeld für Kinder in der Türkei (Almanca) rehberinde anlattık.

En sık yapılan 6 hata

  1. Türkiye’de kalış süresini eksik bildirmek: Pasaport kayıtları çıkınca geriye dönük iade istenir, bazen cezai süreç açılır.
  2. Konutu kiraya verip Türkiye’ye gitmek: Mutat mesken biter, Elterngeld biter.
  3. Tek dilli doğum belgesiyle gelip Formül A’yı bilmemek: Nüfus müdürlüğünden Formül A istemek tercüme masrafını sıfırlar.
  4. Başvuruyu 3 aydan sonra yapmak: Elterngeld en fazla 3 ay geriye ödenir; geç başvuruda aylar yanar.
  5. Türk maaş bordrosunu gelir diye sunmak: Hesaba girmez, dosyayı karıştırır.
  6. Eşin aylarını kullanmayı planlayıp eşin Türkiye’de kalması: Partnermonate yalnızca Almanya’da yaşayan ebeveyn için vardır.
Ali Harun Balkaya

„Elterngeld dosyalarında tercüme ettiğimiz belge genellikle tek: doğum belgesi. Çoğu zaman aileye önce Formül A’yı sormalarını söylüyorum, çünkü o zaman bize hiç gerek kalmıyor. Asıl sorun belge değil, Türkiye’de kalış süresi. Dürüstçe beyan eden aileler Elterngeld’i sonuna kadar alıyor; saklayanlar iki yıl sonra iade yazısıyla geliyor.“

Ali Harun Balkaya
Yeminli tercüman, Balkaya Übersetzungen, Wuppertal

Elterngeld başvurusu için Türk belgelerinizi tercüme ettirin

Fotoğraf yeterli. Önce tercüme gerekip gerekmediğini söyleriz, sonra sabit fiyatı.

  • Sayfa başı en fazla 49,90 €, onay, kaşe-imza ve kargo dahil
  • 3–7 iş günü, istenirse ekspres teslimat
  • Nitelikli elektronik imzalı (QES) PDF; kabulü kuruma ve eyalete göre değişebilir, başvuracağınız makama önceden sorun
  • Almanya’da yetkilendirilmiş tercüman tasdiki; Elterngeldstelle’lerde kabul edilir

Sık sorulan sorular

Doğumdan sonra 6 ay Türkiye’de kalsam Elterngeld kesilir mi?
Almanya’daki konutunuzu koruyor, Anmeldung’unuz devam ediyor ve her an dönebiliyorsanız genel olarak kesilmez. Kalış bir yıla yaklaşırsa veya konut kiraya verilirse risk büyür. Uzun kalışı Elterngeldstelle’ye önceden yazılı bildirin.
Türk vatandaşıyım, oturma iznim var. Elterngeld alabilir miyim?
Evet, oturma izniniz çalışmaya izin veriyorsa Almanlarla aynı şartlarda alırsınız. Niederlassungserlaubnis ve çalışma hakkı veren Aufenthaltserlaubnis yeterlidir.
Türkiye’de doğan çocuğum için hangi belgeyi vermeliyim?
En pratik belge çok dilli Formül A doğum kayıt örneğidir; tercüme gerekmez. Tek dilli belge için Almanya’da yeminli tercüme yaptırın.
Doğumdan önce Türkiye’de çalıştım, maaşım hesaba girer mi?
Hayır. Yalnızca Almanya’da vergilendirilen gelir sayılır. Almanya’da geliriniz yoksa asgari tutar olan aylık 300 € ödenir.
Eşim Türkiye’de, aile birleşimi bekliyor. Onun aylarını kullanabilir miyim?
Hayır. Partnermonate yalnızca Almanya’da ikameti olan ve çocukla aynı hanede yaşayan ebeveyn için kullanılabilir. Eşiniz Almanya’ya gelip haneye katılırsa, henüz kullanılmamış aylar için başvurabilir.
Tercümeyi PDF olarak Elterngeldstelle’ye gönderebilir miyim?
Birçok eyalet ElterngeldDigital üzerinden PDF kabul eder; QES imzalı tercümemiz bu yolla gönderilebilir. Kabulü eyalete göre değişir, önceden sorun. Ayrıntı: Dijital imzalı yeminli tercüme.
Ali Harun Balkaya

Ali Harun Balkaya
Frankfurt ve Limburg Bölge Mahkemeleri (Türkçe) ile Düsseldorf Yüksek Eyalet Mahkemesi (İngilizce) tarafından yetkilendirilmiş yeminli tercüman. Wuppertal Üniversitesi İktisat ve Boğaziçi Üniversitesi Bilişim İşletme Sistemleri mezunu. Balkaya Übersetzungen 2007’den beri Almanya’nın her yerine belge tercümesi yapıyor. Biz kimiz?

İlgili rehberler

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Elterngeld mevzuatı ve eyalet uygulamaları değişebilir; kendi durumunuz için yetkili Elterngeldstelle’ye başvurmadan önce bilgi alın.

Bu konuda gereken belgelerin yeminli tercümesi: Doğum belgesi tercümesi – sayfa başı en fazla 49,90 €, posta ile.