Türk mahkeme kararını Almanya’da kullanmak 2026: nafaka, velayet, miras ve tenfiz

Ali Harun Balkaya, yeminli tercümanGüncelleme: 21 Ekim 2026Okuma süresi: 11 dakika

Türkiye’de nafaka, velayet, soybağı, evlat edinme, isim değişikliği veya miras konusunda bir mahkeme kararı aldınız ve bunu Almanya’da kullanmak istiyorsunuz. İyi haber: Çoğu karar için Almanya’da ayrı bir dava açmanız gerekmez. Ama kararın türüne göre yol değişir; bazısı kendiliğinden tanınır, bazısı için mahkemeden “tenfiz” (Vollstreckbarerklärung) gerekir. Bu rehberde hangi kararın hangi yoldan geçtiğini, hangi belgeleri hazırlamanız gerektiğini ve nerede para tasarruf edebileceğinizi anlatıyoruz.

Temel kural: tanıma ile tenfiz farkı

Almanya’da yabancı bir mahkeme kararıyla iki farklı şey yapılabilir. Bu ayrımı bilmek, gereksiz mahkeme masrafından kurtarır.

• Tanıma (Anerkennung): Kararın hukuki sonucu Almanya’da da geçerli sayılır. Örneğin Türk mahkemesi babalığı tespit ettiyse, Standesamt bu sonucu esas alır. Aile hukukunda bu, kural olarak “kendiliğinden” olur; § 108 Abs. 1 FamFG’ye göre ayrı bir prosedür gerekmez.
• Tenfiz (Vollstreckbarerklärung): Karar bir ödeme veya bir davranış emrediyorsa ve karşı taraf uymuyorsa, Almanya’da zorla uygulanabilmesi için Alman mahkemesinin kararı icra edilebilir ilan etmesi gerekir (§ 110 FamFG; genel hukuk davalarında §§ 722, 723 ZPO).

Tanıma kendiliğinden olsa da sınırsız değildir. § 109 FamFG’ye göre Türk mahkemesinin Alman hukukuna göre yetkisiz olması, dava dilekçesinin karşı tarafa usulüne uygun tebliğ edilmemiş olması veya sonucun Alman hukukunun temel ilkeleriyle açıkça çelişmesi halinde karar tanınmaz. Kararın içeriği doğru mu yanlış mı, buna ise Alman makamı bakmaz.

Hukuki bir menfaatiniz varsa, mal varlığıyla ilgili olmayan kararlar için Aile Mahkemesinden (Familiengericht) tanımanın ayrıca tespit edilmesini isteyebilirsiniz (§ 108 Abs. 2 FamFG). Bu, bir makamın kararı kabul etmediği veya ileride uyuşmazlık beklediğiniz durumlarda işe yarar.

Karar türüne göre yol haritası

Son 16 ayda boşanma dışında tercüme ettiğimiz Türk mahkeme kararlarının çoğu aşağıdaki gruplara giriyor. Tablo, hangisinin Almanya’da ek bir mahkeme işlemi gerektirdiğini gösteriyor.

Boşanma kararları için iki ayrı rehberimiz var: Türk boşanmasının Almanya’da tanınması için Almanca rehberimiz, Alman boşanmasının Türkiye’de tanınması için tanıma ve tenfiz rehberimiz.

Genel hukuk kararları ve “karşılıklılık” sorusu

Aile hukuku dışındaki kararlar (ör. bir alacak hükmü) § 328 ZPO’ya göre tanınır. Bu madde, iki ülke arasında karşılıklılığın (Gegenseitigkeit) sağlanmış olmasını şart koşar. Almanya’nın resmî dış ticaret kurumu GTAI, Ekim 2026 tarihli Türkiye notunda Almanya ile Türkiye’nin kararlarını karşılıklı olarak tanıdığını belirtiyor. Yine de tenfiz için Almanya’da bir dava açılır ve somut dosyada mahkeme karar verir. Aile hukukundaki nafaka gibi “Familienstreitsachen” için ise karşılıklılık şartı hiç aranmaz (§ 109 Abs. 4 FamFG).

Nafaka ve velayet: Lahey sözleşmeleri

Velayet ve görüş hakkı

Lahey Çocuk Koruma Sözleşmesi (1996), Almanya’da 2011’den, Türkiye’de 1 Şubat 2017’den beri yürürlükte. Sözleşmenin 23. maddesine göre bir taraf devletin aldığı koruma tedbirleri, örneğin velayetin anneye verilmesi veya babayla kişisel ilişki düzenlemesi, diğer taraf devlette kanunen tanınır. Okul, Jugendamt veya Ausländerbehörde, kesinleşmiş ve tercüme edilmiş kararı doğrudan dikkate alabilir.

Diğer ebeveyn kararı uygulamıyorsa durum değişir. Bu durumda sözleşmenin 26. maddesine göre kararın Almanya’da icra edilebilir ilan edilmesi talep edilir. Hangi Aile Mahkemesinin yetkili olduğunu başvurudan önce mahkemeye veya avukatınıza sorun. Çocuk Almanya’ya yaşamaya geldiyse, velayetle ilgili yeni kararları zamanla Alman mahkemeleri verebilir; eski Türk kararı ise o zamana kadar geçerliliğini korur.

Nafaka

Nafaka alacaklısı Almanya’da, borçlu da Almanya’da yaşıyorsa, Türk nafaka kararını Almanya’da tahsil ettirebilirsiniz. Türkiye ile Almanya arasında 1973 Lahey Nafaka Kararlarının Tanınması Sözleşmesi ve 1 Şubat 2017’den beri 2007 Lahey Nafaka Sözleşmesi uygulanır. Almanya’da bu sözleşmeleri Auslandsunterhaltsgesetz (AUG) uygular.

• Yetkili mahkeme: Tanıma ve icra edilebilirlik başvurusunu, borçlunun oturduğu yerin bağlı olduğu Yüksek Eyalet Mahkemesinin (OLG) bulunduğu şehirdeki Amtsgericht karara bağlar (§ 35 AUG). NRW’de bunlar Düsseldorf, Hamm ve Köln Amtsgericht’leridir.
• Merkezi makam: Almanya’da yurt dışı nafaka işlerinde merkezi makam Bonn’daki Bundesamt für Justiz’dir.
• Ters yön: Alman nafaka kararı da Türkiye’de kendiliğinden uygulanmaz; orada da sözleşmeye göre tanıma ve icra edilebilirlik gerekir.

Veraset ilamı ve miras kararları

Türk vatandaşı olan bir yakınınız vefat ettiyse, Almanya ile Türkiye arasındaki 28 Mayıs 1929 tarihli Konsolosluk Sözleşmesi’nin ekindeki Miras Anlaşması (Nachlassabkommen) hâlâ uygulanıyor. Federal Yüksek Mahkeme (BGH) bu anlaşmayı Türk vatandaşlarının mirasında esas alıyor.

• Taşınır mallar (banka hesabı, araç, şirket payı gibi): Ölen kişinin vatandaşlığı olan ülkenin hukuku, yani Türk miras hukuku uygulanır. Anlaşmanın 17. paragrafına göre miras ilişkisi, ölenin vatandaşı olduğu devletin veraset belgesiyle ispat edilebilir. Pratikte bu, apostilli Türk veraset ilamı (mirasçılık belgesi) demektir.
• Taşınmaz mallar (Almanya’daki ev veya daire): Malın bulunduğu yerin hukuku, yani Alman miras hukuku uygulanır. Tapu (Grundbuch) için Türk veraset ilamı genellikle yetmez; Alman Nachlassgericht’ten veraset belgesi (Erbschein) alınır.

Bu ayrım “miras bölünmesi” (Nachlassspaltung) sonucunu doğurabilir: Aynı mirasta banka hesabı Türk hukukuna, Köln’deki daire Alman hukukuna göre paylaşılır. Bankaların uygulaması farklıdır; bazı bankalar apostilli ve tercümeli veraset ilamını kabul eder, bazıları yine de Alman Erbschein ister. Önce bankaya yazılı olarak sorun.

Ölen kişi Alman vatandaşıysa ya da çifte vatandaşsa durum farklı değerlendirilebilir. Bu dosyalarda bir miras hukuku avukatına danışmanızı öneririz.

Hangi belgeler gerekir?

Hangi yol olursa olsun, Alman makamı ve mahkemeleri aşağıdaki belgeleri ister. Eksik belge, en sık geri dönüş nedenidir.

• Kararın tam metni: Yalnızca hüküm fıkrası değil, gerekçeli karar. Tanıma şartlarının (ör. tebliğ, yetki) kontrolü için gerekçe gerekir.
• Kesinleşme şerhi: Kararın kesinleştiğini gösteren şerh veya ayrı belge. § 110 Abs. 3 FamFG ve § 723 ZPO’ya göre kesinleşmemiş karar tenfiz edilmez.
• Apostil: Türkiye 1985’ten beri Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf. Mahkeme kararlarına apostil, adli yargı adalet komisyonu başkanlıklarınca verilir. UYAP’ta e-imzayla oluşturulmuş kararlar için 2019’dan beri e-Apostil de mümkün; PTT üzerinden ve e-Devlet ile başvurulur. Taranmış veya e-imzasız fiziki kararlar e-Apostil’e uygun değildir.
• Tebliğ belgesi: Karşı taraf davaya katılmadıysa, dava dilekçesinin ona tebliğ edildiğini gösteren belge. Tenfiz davalarında sık istenir.
• Nüfus kayıtları: İsim değişikliği, soybağı veya evlat edinmede Standesamt çoğu zaman güncel bir vukuatlı nüfus kayıt örneği de ister.
• Almanca tercüme: Almanya’da mahkemece yetkilendirilmiş (ermächtigter/beeidigter) tercümanın yaptığı tercüme. Kararın, kesinleşme şerhinin ve apostilin tercümesi birlikte yapılır.

En sık yapılan 6 hata

1. Kesinleşme şerhi olmadan gelmek: Karar tercüme edilir, Almanya’da başvuru yapılır, sonra kesinleşme belgesi eksik diye dosya geri döner. Şerhi Türkiye’de kararla birlikte alın.
2. Apostili tercümeden sonra almak: Apostil de tercüme edilmelidir. Önce apostil, sonra tercüme; aksi halde ikinci bir tercüme ücreti ödersiniz.
3. Her kararın tanıma davası gerektirdiğini sanmak: Velayet, soybağı veya isim kararları için çoğu zaman Almanya’da ayrı bir dava açmaya gerek yoktur. Önce ilgili makama başvurun.
4. Boşanmayı diğer kararlarla karıştırmak: Boşanma kararları, § 108 FamFG’deki kendiliğinden tanıma kuralının dışındadır. Ayrı tanıma işlemi gerekir.
5. Veraset ilamıyla Alman tapusuna gitmek: Almanya’daki taşınmazlar için Grundbuchamt genellikle Alman Erbschein ister. Önce Nachlassgericht’e danışın.
6. Türkiye’deki tapu kararını tercüme ettirmek: Türkiye’deki bir taşınmazla ilgili karar Türkiye’de tapuya işlenir. Almanya’da kullanmayacaksanız Almanca tercümeye para harcamayın.

“Son 16 ayda boşanma dışında yaklaşık 125 Türk mahkeme kararı tercüme ettik: en çok velayet, nafaka, veraset ilamı ve soybağı. Dosyaların geri dönmesinin en sık nedeni tercüme değil, eksik kesinleşme şerhi veya apostilin sonradan alınması. Bu yüzden müşterilerimize ilk olarak şunu soruyoruz: Karar kesinleşti mi, apostil var mı, Almanya’da hangi makama verilecek? Bu üç sorunun cevabı netse işlem genellikle tek seferde biter.”

Ali Harun Balkaya
Yeminli tercüman, Balkaya Übersetzungen, Wuppertal

Sık sorulan sorular

Ali Harun Balkaya
Frankfurt ve Limburg Bölge Mahkemeleri (Türkçe) ile Düsseldorf Yüksek Eyalet Mahkemesi (İngilizce) tarafından yetkilendirilmiş yeminli tercüman. Wuppertal Üniversitesi İktisat ve Boğaziçi Üniversitesi Bilişim İşletme Sistemleri mezunu. Balkaya Übersetzungen 2007’den beri Almanya’nın her yerine belge tercümesi yapıyor. Biz kimiz?

İlgili rehberler

Kaynaklar

• § 108 FamFG – Yabancı kararların tanınması, § 109 FamFG ve § 110 FamFG
• § 328 ZPO ve § 723 ZPO
• Auslandsunterhaltsgesetz § 1 ve § 35 AUG
• § 1 Adoptionswirkungsgesetz
• HCCH – Lahey Çocuk Koruma Sözleşmesi 1996, taraf devletler ve Lahey Nafaka Sözleşmesi 2007, Ekim 2026
• Justiz NRW – Yurt dışı nafaka
• GTAI – Rechtsverfolgung in der Türkei, 15.10.2026
• T.C. Adalet Bakanlığı – e-Apostil işlem kılavuzu

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mahkeme ve makamların uygulamaları değişebilir; başvurudan önce ilgili kurumun güncel şartlarını kontrol edin ve tenfiz veya miras davalarında bir avukata danışın.