Almanya’daki boşanma Türkiye’de nasıl tanınır? İdari tanıma ve tanıma-tenfiz davası (2026)
Ali Harun Balkaya, yeminli tercümanGüncelleme: 21 Ekim 2026Okuma süresi: 11 dakika
Almanya’da boşandınız, karar kesinleşti. Ama Türk nüfus kaydında hâlâ evli görünüyorsunuz. Alman kararı Türkiye’de kendiliğinden işlemez; nüfusa ayrıca tescil ettirilmesi gerekir. Bu rehberde iki yolu, yani konsolosluk veya nüfus müdürlüğündeki idari tanımayı ve mahkemedeki tanıma-tenfiz davasını, hangi belgeyle ve hangi sırayla ilerleyeceğinizi anlatıyoruz.
Kısa cevap
- Sadece boşanmayı nüfusa işletmek istiyorsanız dava açmanız gerekmez. Nüfus Hizmetleri Kanunu md. 27/A uyarınca Türk konsolosluğuna veya Türkiye’deki nüfus müdürlüğüne başvurursunuz (idari tanıma).
- Şartlar: Karar yetkili makamdan çıkmış ve kesinleşmiş olmalı, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalı ve aynı konuda Türkiye’de açılmış, devam eden veya reddedilmiş bir dava bulunmamalı. Kural olarak iki eş de başvurur; farklı tarihlerde ise en fazla 90 gün arayla.
- Belgeler: Kesinleşme şerhli (Rechtskraftvermerk) karar, karar üzerine apostil, kararın Türkçe tercümesi, kimlik veya pasaport.
- Velayet, nafaka, tazminat, mal rejimi idari tanımanın kapsamında değildir. Bunların Türkiye’de hüküm doğurması için Aile Mahkemesi’nde tanıma veya tenfiz davası (MÖHUK md. 50–59) gerekir. Eşiniz başvuruya katılmıyorsa da genellikle dava yoluna gidilir.
Dürüst not: Tercümeden önce apostil alın. Apostilsiz kararı tercüme ettirirseniz apostil sayfası tercümede eksik kalır ve aynı işi iki kez ödersiniz.
Neden tescil ettirmelisiniz?
Alman mahkemesinin kararı Almanya’da geçerlidir. Türk nüfus kütüğü ise yalnızca Türk makamlarının işlediği bilgiyi gösterir. Boşanma tescil edilmedikçe e-Devlet’te ve nüfus kayıt örneğinde medeni haliniz “evli” görünür. Bunun pratik sonuçları vardır:
- Yeni evlilik: Türkiye’de veya konsoloslukta yeniden evlenmek istediğinizde nüfus kaydınız “evli” ise işlem yapılmaz.
- Miras: Eski eşiniz Türk kayıtlarında hâlâ eşiniz göründüğü için mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ve tapu işlemlerinde sorun çıkabilir.
- Emeklilik ve SGK: Dul ve yetim aylığı ile hak sahipliği nüfus kaydındaki medeni hale göre değerlendirilir.
- Soyadı: Boşanmadan sonra önceki soyadınıza döndüyseniz, bu Türk kimliğinize ancak boşanma tescil edildikten sonra yansır.
Tescil tamamlandıktan sonra durumu bir vukuatlı nüfus kayıt örneği ile kontrol edebilirsiniz. Alman makamları bu belgeyi Türkçe istediğinde tercümesi de gerekir.
İdari tanıma: şartlar ve başvuru yeri
2018’den önce yabancı boşanma kararının Türkiye’de geçerli olması için neredeyse her durumda dava açmak gerekiyordu. Nüfus Hizmetleri Kanunu’na eklenen 27/A maddesiyle bu değişti: Yalnızca boşanmayı içeren kısmın nüfusa işlenmesi artık idari bir işlemdir. Başvuruyu konsolosluk veya nüfus müdürlüğü alır, karar bir komisyon tarafından verilir.
Şartlar
- Karar, verildiği ülkenin hukukuna göre yetkili bir adli veya idari makamdan çıkmış olmalı.
- Karar usulen kesinleşmiş olmalı. Almanya’da bunu “Rechtskraftvermerk” gösterir.
- Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalı. Olağan bir Alman boşanma kararında bu sorun çıkmaz.
- Aynı karar hakkında Türkiye’de açılmış, devam eden veya reddedilmiş bir dava bulunmamalı. Başvuruda bunu yazılı olarak beyan edersiniz.
- Çifte vatandaşsanız Türk nüfus kaydınızda diğer vatandaşlığınızın görünmesi gerekebilir. Kimlik eşleşmezse başvuru reddedilebilir.
Kim başvurur?
Kural olarak boşanan iki eş de başvurur: birlikte veya farklı günlerde. Farklı günlerde başvuruluyorsa ikinci başvuru en geç 90 gün içinde ve aynı makama yapılmalıdır. Konsolosluk bilgi notlarına göre eşlerden biri yabancı uyrukluysa ya da vefat etmişse Türk eş tek başına başvurabilir. Eşe ulaşılamıyorsa veya aranızda husumet varsa da bunu belgeleyerek tek başına başvurabilirsiniz. Vekil aracılığıyla başvuru da mümkündür; bunun için noterden fotoğraflı, özel yetkili vekâletname gerekir.
Nereye başvurulur?
| Başvuru yeri | Kimin için uygun? | Not |
|---|---|---|
| Almanya’daki Türk başkonsolosluğu | Almanya’da yaşayanlar | Randevu konsolosluk.gov.tr üzerinden alınır. Başvuru şahsen yapılır; konsolosluk bilgi notlarına göre posta ile başvuru kabul edilmez. |
| Türkiye’de il nüfus müdürlüğü | Türkiye’de olan veya izinde işi halletmek isteyenler | Belgeler aynıdır. Yurt dışında yaşayanların hangi müdürlüğe başvurabileceğini önceden sorun. |
Ücret: İncelediğimiz resmî konsolosluk bilgi notlarında başvuru için bir harç belirtilmiyor. Asıl masraf kalemleri apostil, tercüme, gerekiyorsa konsolosluk onayı ve vekâletnamedir. Güncel tutarları başvuracağınız konsolosluğa sorun.
Belgeler: Rechtskraftvermerk, apostil, tercüme
Belgelerin sırası önemlidir. Önce karar, sonra apostil, en son tercüme.
- Kesinleşme şerhli karar: Boşanma kararını veren Aile Mahkemesi’nden (Familiengericht, Amtsgericht bünyesinde) “Beschluss mit Rechtskraftvermerk” isteyin. Bu, kararın kesinleştiğini gösteren şerhtir. Kararda şerh yoksa kesinleşmeyi gösteren ayrı bir belge (Rechtskraftzeugnis) gerekir.
- Apostil: Almanya ve Türkiye Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır; bu yüzden ayrıca konsolosluk tasdikine (legalizasyon) gerek yoktur. Kuzey Ren-Vestfalya’da (NRW) apostili, Amtsgericht kararları için o Amtsgericht’in başkanı verir. Landgericht başkanı ise kendi bölgesindeki tüm mahkeme belgeleri için yetkilidir. Diğer eyaletlerde yetki farklı düzenlenebilir; kararı veren mahkemeye sorun.
- Türkçe tercüme: Kararın ve apostil sayfasının tamamı tercüme edilir. Almanya’daki Türk konsoloslukları tercümenin konsolosluk onaylı olmasını veya kendi listesindeki yeminli tercümanlarca yapılmasını isteyebilir. Uygulama konsolosluğa göre farklılık gösterebilir. Ofisimiz Almanya’daki 9 Türk konsolosluğu nezdinde kayıtlıdır; yine de randevudan önce kendi konsolosluğunuza sorun.
- Kimlik: Türk nüfus cüzdanı veya pasaport. Yabancı uyruklu eş için pasaportu ve gerekirse doğum belgesi.
- Vekâletname (vekil başvuruyorsa): Noter onaylı, fotoğraflı ve özel yetkili.
- Başvuru formu ve bilgilendirme formu: Konsoloslukta, görevli önünde imzalanır. Bilgilendirme formunda, tenfiz gerektiren hükümler (velayet, nafaka vb.) için ayrıca dava açmanız gerektiği size bildirilir.
Kararınızda Rechtskraftvermerk ve apostil var mı, emin değil misiniz? Fotoğrafını gönderin, ücretsiz kontrol edelim.
WhatsApp’tan sorTanıma ve tenfiz davası: ne zaman gerekir?
İdari tanıma yalnızca medeni halinizi düzeltir. Kararın diğer hükümleri Türkiye’de sonuç doğuracaksa veya idari yol kapalıysa, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) md. 50–59 uyarınca dava açılır.
| Durum | İdari tanıma yeterli mi? | Not |
|---|---|---|
| Sadece boşanma, iki eş de başvuruyor | Evet | Dava gerekmez. |
| Eşiniz başvurmuyor, ama ulaşılabilir durumda ve husumet yok | Duruma göre | 90 gün içinde ikinci başvuru gelmezse dosya kapanır; çoğu zaman dava yoluna gidilir. |
| Kararda velayet veya iştirak nafakası var ve Türkiye’de uygulanacak | Hayır | Boşanma idari yolla tescil edilebilir; velayet ve nafaka için ayrıca tanıma veya tenfiz davası gerekir. |
| Tazminat veya mal rejimi Türkiye’de talep edilecek | Hayır | Tenfiz kararı olmadan icra takibi yapılamaz. |
| Türkiye’de aynı konuda dava açılmış veya reddedilmiş | Hayır | İdari başvuru kabul edilmez. |
| Konsolosluk başvuruyu reddetti | Hayır | Yetkili Türk mahkemesinde tanıma davası açılır. |
Tanıma mı, tenfiz mi?
Tanıma, kararın kesin hüküm etkisini Türkiye’de kabul ettirir; boşanma için genellikle bu yeterlidir. Tenfiz ise kararın icra edilebilmesini sağlar; nafaka alacağı veya tazminat gibi. MÖHUK md. 58’e göre tanımada karşılıklılık şartı aranmaz; tenfizde ise aranır (md. 54).
Dava pratikte nasıl yürür?
- Mahkeme: Aile Mahkemesi. Yetkili yer, karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeridir. Karşı tarafın Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri (MÖHUK md. 51).
- Belgeler (MÖHUK md. 53): Kararın onaylı aslı veya onaylı örneği ve onaylı tercümesi; kesinleşmeyi gösteren onaylı belge ve onaylı tercümesi. Yani konsolosluk için hazırladığınız apostilli karar ve tercüme burada da kullanılır.
- Avukat: Türkiye’ye gitmeniz zorunlu değildir. Konsolosluktan veya Türk noterinden tanıma ve tenfiz için özel yetki içeren bir vekâletname verirsiniz.
- Süre: Belgeler eksiksizse boşanmanın tanınması çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır. Karşı tarafa yurt dışında tebligat gerekiyorsa süre belirgin şekilde uzayabilir. Kesin süreyi avukatınız mahkemenin iş yüküne göre söyleyebilir.
Süreç Türk kararları için tersinden de benzer işler: Türk mahkemesi kararının Almanya’da uygulanması için Türk mahkeme kararının Almanya’da tenfizi rehberimize, Türk boşanmasının Almanya’da tanınması için de Almanca rehberimize bakın: Türkische Scheidung in Deutschland anerkennen.
Alman boşanma kararını okumak
Almanya’da boşanma kararı “Urteil” değil, “Beschluss” olarak verilir. Boşanma ile birlikte görülen ek konulara “Folgesachen” denir ve aynı kararda yer alabilir:
| Kararın bölümü | Ne anlama gelir? | Türkiye açısından |
|---|---|---|
| Scheidung (“Die Ehe … wird geschieden”) | Evliliğin sona ermesi | İdari tanımayla nüfusa işlenir. |
| Versorgungsausgleich | Evlilik süresince Alman emeklilik sistemlerinde biriken hakların paylaştırılması. Almanya’da kural olarak resen yapılır; bu yüzden çoğu kararda bulunur. | Alman emeklilik kurumları arasında uygulanan bir düzenlemedir. Boşanmanın tescili için ayrı bir işlem gerektirmez, ancak kararın parçası olarak tercümede yer alır. |
| Sorgerecht / Umgang | Velayet ve çocukla kişisel ilişki | Türkiye’de sonuç doğurması için mahkeme kararı gerekir. |
| Unterhalt | Nafaka | Türkiye’de icra için tenfiz davası gerekir. |
| Kosten | Yargılama giderlerinin paylaşımı | Tescil açısından önemsizdir. |
| Rechtskraftvermerk | Kesinleşme şerhi (çoğu zaman ilk sayfada damga) | Her iki yolda da zorunludur. |
Bazı kararlarda Versorgungsausgleich ayrılır ve ayrı bir kararla sonradan verilir. Bu durumda boşanma kısmı daha önce kesinleşmiş olabilir. Rechtskraftvermerk’te hangi kısmın, hangi tarihte kesinleştiğinin yazılı olmasına dikkat edin.
En sık yapılan 6 hata
- Kesinleşme şerhsiz kararı tercüme ettirmek: Avukatınızın size postaladığı ilk karar genellikle şerhsizdir. Konsolosluk bunu kabul etmez; şerhli örneği mahkemeden ayrıca isteyin.
- Apostilden önce tercüme: Apostil sonradan eklenince tercümesi eksik kalır. Doğru sıra: karar, şerh, apostil, tercüme.
- Kararın yalnızca bir kısmını çevirtmek: Para tasarrufu gibi görünür, ama Versorgungsausgleich veya masraf bölümünü çıkaran kısmi tercüme konsoloslukta sorun çıkarabilir. Tercüme, apostilli belgenin tamamını karşılamalıdır.
- Eşin 90 günü kaçırması: İkinci başvuru süresinde yapılmazsa dosya düşer. Eşinizle tarihi baştan konuşun ya da baştan dava yolunu değerlendirin.
- Farklı konsolosluklara başvurmak: İki eşin başvurusu aynı makama yapılmalıdır. Biriniz Köln’e, diğeriniz Essen’e giderse dosyalar birleşmez.
- İsim yazımı: Tercümede adlar Türk nüfus kaydındaki yazımla birebir aynı olmalıdır (ş, ğ, ı, ö dahil). Alman kararında “Oezturk” yazıyorsa tercümede “Öztürk” olarak düzeltilip not düşülür.
“Son 16 ayda yaklaşık 115 Alman boşanma kararını Türkçeye çevirdik. Dosyaların önemli bir kısmında asıl sorun tercüme değil, belgenin kendisiydi: kesinleşme şerhi eksik, apostil yok ya da müşteri avukatın gönderdiği taslak örneği getirmiş. Bize ilk yazdığınızda kararın ilk sayfasının ve son sayfasının fotoğrafını isteriz. Şerh ve apostil eksikse önce onları tamamlatırız, sonra tercümeye başlarız. Böylece aynı kararı iki kez ödemezsiniz.”
Ali Harun BalkayaYeminli tercüman, Balkaya Übersetzungen, Wuppertal
Boşanma kararınızı bugün gönderin
Fotoğraf yeterli. Önce şerh ve apostili kontrol ederiz, sonra sabit fiyatı söyleriz.
- Sayfa başı en fazla 49,90 €, onay, kaşe-imza ve kargo dahil
- 3–7 iş günü, istenirse ekspres teslimat
- Nitelikli elektronik imzalı (QES) PDF
- Almanya’daki 9 Türk konsolosluğu nezdinde kayıtlı; Türk mahkemeleri ve nüfus müdürlükleri için tercüme
Sık sorulan sorular
Almanya’da boşandım; Türkiye’de ayrıca bir şey yapmazsam ne olur?
Eşim başvuruya gelmiyor. Ne yapabilirim?
Kararda velayet var. Konsolosluğa yine de başvurabilir miyim?
Apostili nereden alırım?
Türkiye’de yaptırdığım noter onaylı tercüme konsoloslukta geçer mi?
Tescilden sonra Türkiye’de evlenebilir miyim?
Ali Harun Balkaya
Frankfurt ve Limburg Bölge Mahkemeleri (Türkçe) ile Düsseldorf Yüksek Eyalet Mahkemesi (İngilizce) tarafından yetkilendirilmiş yeminli tercüman. Wuppertal Üniversitesi İktisat ve Boğaziçi Üniversitesi Bilişim İşletme Sistemleri mezunu. Balkaya Übersetzungen 2007’den beri Almanya’nın her yerine belge tercümesi yapıyor. Biz kimiz?
İlgili rehberler
Kaynaklar
- recht.nrw.de – Apostille-Zuständigkeitsverordnung NRW (ApostilleZVO), § 1
- T.C. Londra Başkonsolosluğu – Yabancı boşanma kararlarının nüfusa tescili bilgi notu
- T.C. Sidney Başkonsolosluğu – Boşanma kararlarının tescili, başvuru belgeleri
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – konsolosluk.gov.tr (randevu ve konsolosluk işlemleri)
- Almanya boşanma kararının Türkiye’de tanıma ve tenfizi (avukatlık bürosu değerlendirmesi, MÖHUK md. 51, 53)
- Yurt dışında boşanma kararının Türkiye’de tanınması (NHK md. 27/A, MÖHUK md. 54, 58)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Konsoloslukların ve mahkemelerin uygulamaları değişebilir; başvurudan önce ilgili konsolosluğun veya nüfus müdürlüğünün güncel şartlarını kontrol edin, dava yolu için bir avukata danışın.