Türk mahkemesine Almanca belge sunmak: tercüme, apostil ve konsolosluk tasdiki

Türkiye’de boşanma, nafaka, velayet, miras, tapu ya da icra dosyanız var ve elinizdeki belgeler Almanca: Alman mahkeme kararı, Standesamt belgesi, banka yazısı, maaş bordrosu. Bu yazıda Türk mahkemesinin ne istediğini, tercümeyi Almanya’da mı Türkiye’de mi yaptırmanın mantıklı olduğunu ve hangi belgede apostilin şart olduğunu adım adım anlatıyoruz.
Kısa cevap
- Yabancı dilde belgeye dayanan taraf, belgenin Türkçe tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır (HMK m. 223/1). Mahkeme ayrıca resmî tercüme de isteyebilir (m. 223/2).
- Alman makamlarının düzenlediği resmî belgelerin Türkiye’de resmî belge sayılması için onay gerekir (HMK m. 224). Almanya ve Türkiye Apostil Sözleşmesi’ne taraf olduğu için bu onay pratikte apostildir.
- Tercüme için iki yol vardır: Türkiye’de noterde yeminli tercüman + noter onayı ya da Almanya’da yeminli tercüme + Türk konsolosluğunda tercüme tasdiki.
- Alman boşanma, nafaka veya velayet kararını Türkiye’de geçerli kılmak ayrı bir iştir: tanıma/tenfiz (MÖHUK) ya da yalnızca boşanma için nüfusta idari tanıma. Bunun için kararın aslı, kesinleşme şerhi (Rechtskraftvermerk), apostil ve onaylı tercüme gerekir.
- Belgeyi mahkemeye genellikle avukatınız UYAP üzerinden yükler; e-Devlet ile girip dosyayı görmek mümkündür, ama evrak göndermek için e-imza gerekir.
Kural basit: Önce apostil, sonra tercüme. Kendi belgeniz değilse (maaş bordrosu, özel yazışma) apostil gerekmez, ama Türkçe tercüme yine gerekir.
Kanun ne diyor: HMK 223 ve 224
Türk hukuk mahkemelerinde yargılama dili Türkçedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) bunu belgeler için iki maddede netleştirir.
HMK m. 223: “Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır.” İkinci fıkraya göre mahkeme kendiliğinden veya karşı tarafın talebiyle belgenin resmî tercümesini de isteyebilir. Yani basit bir tercümeyle dosyaya girebilirsiniz, ama itiraz gelirse ya da hâkim isterse resmî tercüme şart olur. Baştan resmî yaptırmak çoğu zaman zaman kazandırır.
HMK m. 224: Yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de bu niteliği taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluğu tarafından onaylanmasına bağlıdır. Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler saklıdır. Almanya (1966’dan beri) ve Türkiye (1985’ten beri) 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Alman resmî belgesi için bu onay bu nedenle apostil şerhi ile yapılır.
Dışişleri Bakanlığı’nın tasdik sayfasındaki açıklamalar da önemli: Yabancı makamların düzenlediği bir belgeye Türkiye’deki noter “aslı gibidir” işlemi yapamaz ve işlem için belgenin aslı gerekir. Türkiye’de kullanılacak yabancı dildeki belge yeminli tercümana tercüme ettirilir, ardından noter onayı alınır. Ayrıntılar için apostil rehberimize bakabilirsiniz.
Tercümeyi nerede yaptırmalı: Türkiye mi, Almanya mı?
Türk mahkemesi için iki pratik yol vardır. Hangisinin uygun olduğu, belgenin aslının nerede olduğuna ve sizin nerede yaşadığınıza bağlıdır.
Yol A: Türkiye’de noter onaylı tercüme
Apostilli asıl belge Türkiye’ye gider (siz götürürsünüz ya da avukatınıza gönderirsiniz). Noter nezdinde yeminli bir tercüman Almanca belgeyi Türkçeye çevirir, noter tercümanın imzasını onaylar. Türk makamlarının en alışık olduğu biçim budur.
Yol B: Almanya’da yeminli tercüme + konsolosluk tasdiki
Belge Almanya’da kalır. Almanya’da yeminli tercüman Türkçeye çevirir, ardından Türk konsolosluğunda “Yeminli Tercümanlarca Yapılan Tercümelerin Tasdiki” işlemi yapılır. Konsolosluk.gov.tr’ye göre bu işlem randevu ile ve şahsen başvuruyla yapılır. Konsolosluk tasdikinin hangi tercümanlar için yapılacağını, ücretini ve gereken belgeleri bağlı olduğunuz konsolosluğa önceden sorun.
| Konu | Türkiye’de noter onaylı tercüme | Almanya’da tercüme + konsolosluk tasdiki |
|---|---|---|
| Asıl belge nerede olmalı? | Türkiye’de, noterde | Almanya’da, tercümanda ve konsoloslukta |
| Kim tercüme eder? | Noter nezdinde yeminli tercüman | Almanya’da yeminli tercüman (beeidigter/ermächtigter Übersetzer) |
| Onay | Noter onayı | Türk konsolosluğunda tercüme tasdiki (randevulu) |
| Kimin işine yarar? | Türkiye’de olan veya avukatına aslını gönderebilen | Almanya’da yaşayan, aslını elden çıkarmak istemeyen |
| Dikkat | Aslının posta ile kaybolma riski | Konsolosluk randevusunu önceden planlayın |
Arka plan bilgisi olarak: Ali Harun Balkaya, Almanya’da Türkçe için yeminli tercüman olmasının yanı sıra Türkiye’de Sapanca noterliği için tercüman ve sözlü tercüman olarak da çalışmaktadır; ofisimiz Almanya’daki 8 Türk konsolosluğunda kayıtlıdır. Bu yüzden iki tarafın da beklentisini pratikten biliyoruz. Bu, hangi yolun sizin dosyanız için yeterli olduğunu mahkemenin ya da avukatınızın belirlediği gerçeğini değiştirmez.
Belge belge: mahkeme ne bekler?
Aşağıdaki tablo tipik dava türlerinde sık kullanılan Alman belgelerini gösterir. “Apostil” sütunu yalnızca Alman resmî belgeleri için geçerlidir.
| Belge | Ne için? | Apostil? | Tercüme |
|---|---|---|---|
| Alman boşanma kararı (Scheidungsbeschluss) + Rechtskraftvermerk | Boşanmanın tanınması, nafaka/velayet tenfizi | Evet, kararın onaylı örneğine | Onaylı tercüme (MÖHUK m. 53) |
| Standesamt belgeleri (Geburtsurkunde, Eheurkunde, Sterbeurkunde) | Soybağı, evlilik, miras, veraset | Evet (çok dilli Formül belgelerde kurumu sorun) | Resmî tercüme önerilir |
| Erbschein / Alman vasiyetname açılış tutanağı | Miras, tapu intikali | Evet | Resmî tercüme |
| Alman noter senedi (ör. vekaletname, satış sözleşmesi) | Tapu davası, temsil | Evet | Resmî tercüme |
| Maaş bordrosu, Steuerbescheid, Jobcenter/Bürgergeld kararı | Nafaka miktarı, gelir durumu | Bordro: hayır (özel belge). Vergi/Jobcenter kararı: resmî belge, mahkeme isterse | Tercüme şart; itiraz gelirse resmî tercüme |
| Okul, Kita, Jugendamt yazıları | Velayet, kişisel ilişki | Resmî kurum yazısıysa avukatınıza sorun | Tercüme şart |
| Banka dökümü, e-posta, WhatsApp yazışması | Delil | Hayır | Tercüme şart; özet değil, ilgili kısım tam |
Hangi belgenin resmî belge sayılacağı ve mahkemenin hangisi için apostil isteyeceği dosyaya göre değişebilir. Emin değilseniz avukatınızla belge listesini önceden netleştirin.
Elinizdeki Almanca belgenin Türk mahkemesi için tercümeye, apostile ya da konsolosluk tasdikine ihtiyacı olup olmadığını öğrenmek ister misiniz? Fotoğrafını gönderin, ücretsiz kontrol edip sabit fiyat söyleyelim.
WhatsApp’tan sorAlman mahkeme kararı: tanıma ve tenfiz
Bir Alman kararını Türk mahkemesine yalnızca delil olarak sunmak ile onu Türkiye’de geçerli ve icra edilebilir kılmak farklı şeylerdir. İkincisi için 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) uygulanır: tenfiz (m. 50 vd.) ve tanıma (m. 58).
MÖHUK m. 53’e göre tenfiz dilekçesine özellikle şunlar eklenir: kararın o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya kararı veren mahkemece onanmış örneği ile onaylı tercümesi; ayrıca kararın kesinleştiğini gösteren, usulen onanmış yazı veya belge ile onun onaylı tercümesi. Almanya’da bu genellikle kararın üzerindeki Rechtskraftvermerk’tir (kesinleşme şerhi). Ayrıntılı açıklama: Kesinleşme şerhi ve Rechtskraftvermerk.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 12.12.2024 tarihli kararında (E. 2024/3459, K. 2024/9890), kesinleşmenin kararı veren ülkenin hukukuna göre belirleneceğini ve o ülkede kesinleşmeyi gösteren belgenin yeterli kabul edilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Pratik sonuç: Alman mahkemesinden kesinleşmeyi gösteren şerhi mutlaka alın ve tercümeye dahil ettirin.
Yalnızca boşanma için: nüfusta idari tanıma
Boşanma, evliliğin iptali veya butlanı kararları için mahkemeye gitmeden nüfus müdürlüğü ya da konsolosluk üzerinden idari tanıma yolu da vardır. Türk konsolosluklarının yayımladığı bilgilere göre başvuruya apostilli karar aslı ve Türkçe tercümesi eklenir. Ancak velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat gibi tenfiz gerektiren hususlar idari yolla tanınmaz; bunlar için 5718 sayılı Kanun uyarınca mahkemede tenfiz davası açmak gerekir. Bu konuyu Almanya’daki boşanmanın Türkiye’de tanınması yazımızda ayrıntılı anlattık.
UYAP, avukat ve vekaletname
Türkiye’deki davalarda belgeler pratikte çoğunlukla avukat üzerinden ve UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) ile sunulur. HMK m. 445’e göre güvenli elektronik imza ile dava açılabilir, harç ödenebilir, dosya incelenebilir ve belgeler elektronik ortamda gönderilebilir.
UYAP Vatandaş Portal’ın kullanım kılavuzuna göre e-Devlet şifresiyle giriş yapan kullanıcılar dosyayı görüntüleyebilir, ama dava açma ve evrak gönderme işlemlerini e-imza girişi olmadan yapamaz. Almanya’da yaşayan çoğu kişinin Türk e-imzası olmadığı için en pratik yol, belgeleri avukatınıza iletmektir.
- Tarama kalitesi: Avukat taranmış belgeyi yükler; tercüme, apostil ve onay sayfaları okunaklı ve eksiksiz olmalı.
- Asıllar: Mahkeme belgenin aslını görmek isteyebilir. Apostilli asılları ve onaylı tercümeleri avukatınızla birlikte saklayın.
- Vekaletname: Avukata Almanya’dan vekalet vermek için konsolosluktaki noterlik işlemi ya da Alman noteri + apostil + tercüme yolu vardır. Bkz. Almanya’dan Türkiye’ye vekaletname.
- Konsolosluk randevusu: Hem vekaletname hem tercüme tasdiki randevuyla yapılır; duruşma tarihine göre geriye doğru planlayın.
Duruşmada tercüman ve bilirkişi
Belge tercümesi ile duruşmada sözlü tercüme farklı konulardır. HMK m. 263’e göre Türkçe bilmeyen tanık tercümanla dinlenir. Taraf olarak Türkçeniz yeterli değilse (örneğin Almanya’da büyümüş çocuklar ya da Alman eş), bunu avukatınız aracılığıyla mahkemeye önceden bildirin.
Türkiye’de mahkemelerin kullandığı tercümanlar, adalet komisyonlarının her yıl oluşturduğu tercüman ve bilirkişi listelerinden seçilir. Mahkeme, dosyadaki bir tercümeden şüphe ederse veya taraflar itiraz ederse belgeyi bu listeden bir tercümana ya da bilirkişiye inceletebilir. Bunun ücretini ve süresini mahkeme belirler; kendi baştan sunduğunuz resmî tercüme bu riski azaltır.
Türkiye’de yaptırılan tercümelerin Almanya’da kullanılıp kullanılamayacağı ters yönde ayrı bir sorudur: Türkiye’de yapılan tercüme Almanya’da geçer mi?
Sık yapılan hatalar
- Önce tercüme, sonra apostil: Apostil tercüme edilmemiş olur, belge eksik kalır. Çözüm: Önce apostil, sonra karar + şerh + apostilin birlikte tercümesi.
- Rechtskraftvermerk’siz karar: Tenfiz dilekçesi kesinleşme belgesi eksik diye geri döner veya dava uzar. Çözüm: Amtsgericht’ten kesinleşme şerhli onaylı örnek isteyin.
- Fotokopiden tercüme ve Türkiye’de “aslı gibidir”: Türk noteri yabancı belgeye aslı gibidir onayı yapamaz. Çözüm: Apostilli asıldan çalışın.
- Boşanma idari tanındı, velayet/nafaka da çözüldü sanmak: İdari tanıma yalnızca boşanmayı kapsar. Velayet ve nafaka için tenfiz davası gerekir.
- Özet tercüme: Uzun yazışma veya kararın yalnızca bir kısmını çevirtmek, karşı tarafın itirazına yol açabilir. Çözüm: Dayandığınız belgeyi ya da ilgili bölümü tam çevirtin, hangi kısmın çevrildiğini belirtin.
- Son haftaya bırakmak: Apostil, posta, konsolosluk randevusu ve tercüme toplamda haftalar sürebilir. Çözüm: Avukatınızdan belge listesini duruşmadan çok önce alın.

“Türk mahkemesine giden Alman belgelerinde sorun nadiren tercümenin kendisidir; genellikle sıra yanlıştır. Önce kesinleşme şerhini ve apostili alın, sonra hepsini birlikte çevirtin. Avukatınızla belge listesini netleştirmeden hiçbir şeyi postaya vermeyin.”
Ali Harun BalkayaYeminli tercüman, Balkaya Übersetzungen, Wuppertal
Türk mahkemesi için Almanca belgelerinizi çevirtin
Alman kararlarını, Standesamt belgelerini ve dava belgelerinizi Almanca’dan Türkçeye yeminli tercüman olarak çeviriyoruz. Sipariş Almanya’nın her yerinden posta veya online ile mümkündür.
- Resmî belge tercümesi sayfa başı en fazla 49,90 € (onay, kaşe/imza ve gönderim dahil)
- Teslim süresi genellikle 3–7 iş günü; acil işler için talep üzerine
- Nitelikli elektronik imzalı (QES) PDF olarak da mümkün; kabulü kuruma ve eyalete göre değişebilir, başvuracağınız makama önceden sorun
- Karar, kesinleşme şerhi ve apostil tek tercümede birlikte; konsolosluk tasdikine uygun hazırlanır
Sık sorulan sorular
Türk mahkemesi Almanya’da yapılmış yeminli tercümeyi kabul eder mi?
Maaş bordrosu veya banka dökümü için apostil gerekir mi?
Alman boşanma kararım nüfusta işlendi. Velayet de Türkiye’de geçerli mi?
Apostili nereden alırım?
Belgeleri e-Devlet üzerinden kendim yükleyebilir miyim?
Tercümede isimler pasaporttan farklı yazılırsa ne olur?
İlgili rehberler
Kaynaklar
- 6100 sayılı HMK m. 223 – Yabancı dilde yazılmış belgeler (kanun metni)
- HMK m. 224 – Yabancı resmî belgelerin onaylanması (kanun metni ve gerekçe)
- HMK m. 263 – Tercüman ve bilirkişi kullanılması
- HMK m. 445 – Elektronik işlemler (UYAP)
- HCCH – Apostil Sözleşmesi taraf devletler
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Belge tasdiki sık sorulan sorular
- Konsolosluk.gov.tr – Noterlik işlemleri ve yeminli tercüman tercümelerinin tasdiki
- T.C. Stockholm Büyükelçiliği – Yabancı boşanma kararlarının nüfusa tescili (idari tanıma)
- Yargıtay 2. HD, E. 2024/3459, K. 2024/9890 (MÖHUK m. 53, kesinleşme belgesi)
- UYAP Vatandaş Portal – Kullanım kılavuzu
- ApostilleZVO NRW – Apostil yetkisi (Justiz)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel şartları ilgili makamdan teyit edin. Son kontrol: Ekim 2026.
