Muvafakatname 2026: Çocuk tek ebeveynle yurt dışına çıkarken ne gerekir?

Çocuğunuz tatile yalnızca annesiyle, yalnızca babasıyla, dedesiyle veya bir okul grubuyla mı gidiyor? O zaman en sık sorulan soru şudur: Muvafakatname gerekir mi? Cevap, çocuğun hangi ülkeden çıktığına, velayetin kimde olduğuna ve belgenin nerede kullanılacağına bağlı. Bu rehberde Türkiye ve Almanya tarafını ayrı ayrı anlatıyor, muvafakatnameyi en az masrafla nasıl hazırlayacağınızı gösteriyoruz.
Kısa cevap
- Almanya’dan çıkış: Yasal bir zorunluluk yok. Dışişleri Bakanlığı (Auswärtiges Amt) yine de yanınızda yazılı bir izin beyanı (Einverständniserklärung) taşımanızı tavsiye ediyor.
- Türkiye’den çıkış: Geçerli pasaportu olan ve bir ebeveyniyle seyahat eden çocuk için kanunda sınır kapısında muvafakatname isteyen genel bir hüküm bulamadık. Ancak polis şüphe hâlinde soru sorabilir; çocuk hakkında mahkemenin yurt dışı çıkış yasağı varsa çıkış yapılamaz.
- Türk pasaportu başvurusu: Burada muvafakat açıkça şarttır. Reşit olmayan çocuğa pasaport için kanuni temsilcinin resmî makamca onaylı muvafakati gerekir.
- En pratik yol: Türkiye’de kullanılacaksa Türk konsolosluğunda Türkçe muvafakatname düzenletin. Almanya’da noter tercih ederseniz apostil ve Türkçe tercüme gerekir.
Dürüst not: Konsoloslukta Türkçe düzenlenen bir muvafakatname Türkiye’de kullanılacaksa tercümeye gerek yoktur. Her şeyi ezbere tercüme ettirmeyin; önce belgenin hangi ülkede, hangi kuruma gideceğini netleştirin.
Türkiye’den çıkışta muvafakatname şart mı?
Burada iki ayrı konu sık sık karıştırılıyor: pasaport almak ve sınırdan çıkmak.
Pasaport başvurusunda: Evet, muvafakat şart
5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 17. maddesine göre reşit olmayanların pasaport alabilmesi için kanuni temsilcilerinin muvafakatini içeren, resmî bir makamca onaylanmış bir belge sunulması gerekir. Türk dış temsilcilikleri de bunu açıkça yazar: Reşit olmayan çocukların pasaport başvurusu için anne ve babanın muvafakati gerekir.
Pratikte bu şu anlama gelir: Evli ve velayeti birlikte kullanan anne-babadan biri pasaport başvurusuna gelemiyorsa, gelmeyen ebeveynin muvafakatnamesi gerekir. Boşanmışsanız ve velayet sizdeyse, velayeti gösteren karar önemlidir. Almanya’da verilmiş bir boşanma ve velayet kararının Türkiye’de nasıl tanındığını boşanma kararının tanınması rehberimizde anlattık.
Sınır kapısında: Genel bir zorunluluk yok, ama risk var
Pasaport Kanunu’nda, geçerli pasaportu olan çocuğun bir ebeveyniyle Türkiye’den çıkarken muvafakatname göstermesini şart koşan genel bir hüküm bulamadık. Kanunun 22. maddesi ise mahkemelerce yurt dışına çıkışı yasaklananlara pasaport verilmeyeceğini düzenler. Yani çocuk hakkında mahkemenin bir çıkış yasağı veya tedbir kararı varsa, muvafakatnameniz olsa bile çıkış yapılamaz.
Uygulamada pasaport polisi; tek ebeveynle, akrabayla veya yalnız seyahat eden bir çocukta şüphe duyarsa açıklama ve belge isteyebilir. Havayolları ve varış ülkesi de kendi kurallarını uygular. Emniyet’in bu konuda yayımlanmış ve herkes için geçerli bir kontrol listesine ulaşamadık. Bu yüzden önerimiz net: Diğer ebeveyn yanınızda değilse, muvafakatnameyi her durumda yanınızda taşıyın. Kâğıt birkaç gram, havalimanında kaybedeceğiniz saatler ise çok daha pahalı.
Almanya tarafı: Yasal zorunluluk yok, tavsiye var
Almanya’dan çıkış için kanunda muvafakatname zorunluluğu yoktur. Alman Dışişleri Bakanlığı, ebeveynsiz seyahat eden çocuklar için çocuğun kimlik belgesiyle birlikte şekle bağlı olmayan bir izin beyanı (formlose Einverständniserklärung) taşınmasını tavsiye eder. Amaç, sınır polisinin olası bir çocuk kaçırmayı veya çocuğun velisinin elinden izinsiz alınmasını önleyebilmesidir. Federal Polis (Bundespolizei) de çocuklarla seyahat hakkında bilgi verir ve aynı yönde uyarır.
Bakanlığın kamu hizmeti açıklamasında önemli bir cümle daha var: Bazı ülkelerde bu beyan, çocuk yalnızca bir ebeveyniyle seyahat etse bile gerekli olabilir. Velayet ortaksa diğer ebeveynin imzası onaylı izni veya mahkemenin velayet kararı istenebilir. Hangi ülkenin neyi istediği, o ülkenin kurallarına bağlıdır.
Türkiye için Alman Dışişleri Bakanlığı’nın seyahat uyarılarında, Almanya’dan yasal olarak çıkmış yalnız seyahat eden çocuklar için Türkiye’ye girişte özel bir kural olmadığı yazıyor. Ancak Türk sınır makamlarının, çocukları için geçerli seyahat belgesi olmayan ebeveynleri geri çevirdiği de not edilmiş.
Ortak velayette dikkat: Diğer ebeveynin rızası
Alman Medeni Kanunu’nun (BGB) 1687. maddesine göre ayrı yaşayan ve velayeti birlikte kullanan ebeveynler, çocuk için önemli kararlarda birbirinin rızasını almak zorundadır. Günlük işlerde ise çocuğun yanında yaşadığı ebeveyn tek başına karar verir. Kısa bir tatil çoğu zaman günlük iş sayılabilir; uzun veya riskli bir seyahat ise önemli bir karar sayılabilir. Emin değilseniz diğer ebeveynin yazılı onayını alın. Anlaşamazsanız aile mahkemesine (Familiengericht) başvurulabilir.
Hangi durumda ne gerekir?
Aşağıdaki tablo en sık karşılaştığımız durumları özetliyor. Son karar her zaman sınır makamı, havayolu ve varış ülkesinindir.
| Durum | Muvafakatname? | Not |
|---|---|---|
| Çocuk anne ve babasıyla birlikte seyahat ediyor | Gerekmez | Geçerli pasaport veya kimlik yeterli. Soyadlar farklıysa doğum belgesi yanınızda olsun. |
| Çocuk tek ebeveynle, velayet ortak | Tavsiye edilir | Diğer ebeveynin imzası onaylı izni. Bazı ülkelerde zorunlu. |
| Çocuk tek ebeveynle, velayet yalnızca bu ebeveynde | Duruma göre | Muvafakatname yerine velayet kararı (ve gerekirse tercümesi) taşınır. |
| Çocuk dede, teyze, okul veya kulüple seyahat ediyor | Evet | Velayet sahibi ebeveyn(ler)in izni ve refakatçinin bilgileri olmalı. |
| Türk pasaportu başvurusu, bir ebeveyn gelemiyor | Evet | Resmî makamca onaylı muvafakat şart (Pasaport Kanunu md. 17). |
| Çocuk hakkında mahkemenin çıkış yasağı var | Yetmez | Muvafakatname yasağı kaldırmaz. Önce mahkeme kararı gerekir. |
Muvafakatname nasıl yapılır? Üç yol
Yol 1: Türk konsolosluğunda düzenleme veya onaylama
Türk dış temsilcilikleri muvafakatnameyi iki şekilde yapar:
| Düzenleme | Onaylama (imza tasdiki) | |
|---|---|---|
| Ne demek? | Metni konsolosluk hazırlar, siz imzalarsınız. | Metni siz hazırlarsınız, konsolosluk yalnızca imzanızı onaylar. |
| Ne zaman uygun? | Türk pasaport başvurusu, Türkiye’ye seyahat, Türk makamlarına beyan. | Özel bir metin (ör. iki dilli form) kullanmak istediğinizde. |
| Dil | Türkçe | Metin Türkçe değilse konsolosluk, yeminli tercümanca yapılmış tercüme isteyebilir. |
| Tercüme gerekir mi? | Türkiye’de hayır | Metne bağlı |
Konsolosluk sayfalarına göre başvuru şahsen yapılır; randevu konsolosluk.gov.tr üzerinden “Noter” başlığı altında alınır. Muvafakat verecek her kişi için ayrı randevu gerekebilir. Yanınızda olması gerekenler:
- T.C. kimlik kartınız veya pasaportunuz (aslı)
- Çocuğun T.C. kimlik numarası, doğum tarihi, adı ve soyadı
- Muvafakatin verildiği kişinin (refakatçi) kimlik bilgileri
- Amacın açık tarifi: pasaport başvurusu, seyahat, okul kaydı vb.
- Seyahat bilgileri: ülke(ler), tarih aralığı
Konsolosluk harçları değişebildiği için tutarı burada yazmıyoruz; randevu sırasında güncel tutarı görürsünüz. Vekaletname için de aynı yol geçerlidir; ayrıntılar vekaletname rehberimizde.
Yol 3: Alman noteri, apostil ve tercüme
Konsolosluk randevusu uzaksa veya diğer ebeveyn Türk vatandaşı değilse Alman noteri iyi bir alternatif. Sıra şöyledir:
- Metni hazırlayın (Almanca veya iki dilli) ve noterde imzanızı onaylatın (Unterschriftsbeglaubigung).
- Belgeye apostil alın. Kuzey Ren-Vestfalya’da noter belgeleri için apostili, noterin bağlı olduğu bölgedeki Landgericht başkanı verir. Türkiye, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Apostilin mantığını apostil rehberimizde anlattık.
- Belgeyi apostil şerhiyle birlikte Türkçeye tercüme ettirin.
Bu yol, belge hem Almanya’da hem Türkiye’de ya da üçüncü bir ülkede gösterilecekse mantıklıdır. Yalnızca Türk makamlarına verilecek bir belge için konsolosluk çoğu zaman daha basit ve daha ucuzdur.
Elinizde Almanca bir velayet kararı veya noter onaylı izin mi var? Fotoğrafını gönderin, Türkiye’de neye ihtiyacınız olduğunu ücretsiz söyleyelim.
WhatsApp’tan sorMuvafakatnamede neler yazmalı?
Alman Dışişleri Bakanlığı’nın önerdiği içerik ile Türk konsolosluklarının istediği bilgiler büyük ölçüde örtüşür. İyi bir muvafakatnamede şunlar olmalı:
- Çocuk: Adı soyadı (pasaporttaki yazımla), doğum tarihi, T.C. kimlik no ve/veya pasaport no
- İzni veren ebeveyn(ler): Adı soyadı, adresi, telefonu, kimlik veya pasaport no
- Refakatçi: Çocukla seyahat eden kişinin adı soyadı, yakınlığı, pasaport no
- Seyahat: Varış ülkesi, varsa transit ülkeler, gidiş ve dönüş tarihi
- Kapsam: Tek seyahat mi, belirli bir dönem mi? Gerekirse acil tıbbi müdahaleye izin
- Ulaşılabilirlik: Seyahat süresince ebeveyne ulaşılabilecek telefon
- Tarih, yer ve onaylı imza
Süreyi gereğinden uzun tutmayın. “18 yaşına kadar tüm seyahatler” gibi genel bir izin, bazı memurlarda soru işaretine yol açabilir. Somut bir seyahat veya makul bir dönem (ör. bir yaz tatili) daha güvenlidir.
Tercüme ne zaman gerekir, ne zaman gerekmez?
Kural: Belge hangi dilde ve hangi ülkede kullanılacak? Dili o ülkenin dili ise tercüme gerekmez.
| Belge | Nerede kullanılacak? | Tercüme? |
|---|---|---|
| Konsoloslukta düzenlenmiş Türkçe muvafakatname | Türkiye (pasaport, sınır) | Hayır |
| Türk noterinden muvafakatname | Türkiye | Hayır |
| Türk noterinden muvafakatname | Almanya’da bir kuruma veya okula verilecek | Kuruma göre |
| Alman noterinden Almanca izin beyanı | Türkiye | Evet (apostil dahil) |
| Alman mahkemesinin velayet kararı | Türk pasaport başvurusu, nüfus işlemi | Evet |
| Türk mahkemesinin velayet kararı | Almanya’da Bürgeramt (çocuk pasaportu), okul, Jugendamt | Evet |
| Almanca izin beyanı | Almanya’dan çıkış | Hayır |
Türkiye’de kullanılacak tercümelerde bir noktaya dikkat edin: Bazı Türk kurumları, yabancı belgenin tercümesinin Türkiye’de noter onaylı yapılmasını veya konsolosluk tarafından onaylanmasını isteyebilir. Tercümeyi yaptırmadan önce belgeyi vereceğiniz kuruma sorun. Almanya’da kullanılacak tercümelerde ise mahkemece yetkilendirilmiş tercümanın tercümesi, eyalet hukukuna göre verilen onay şerhiyle (Bestätigungsvermerk) genellikle sorunsuz kabul edilir.
Para ve sayfa tasarrufu: Velayet kararı uzunsa, kurumun gerçekten tüm kararı mı yoksa yalnızca hüküm kısmını ve kesinleşme şerhini mi istediğini sorun. Muvafakatname genellikle tek sayfadır; tercümesi sayfa başı en fazla 49,90 € ile hesaplanır. Fiyat ayrıntıları fiyatlar sayfamızda.
En sık yapılan 6 hata
- Pasaportu son haftaya bırakmak: Muvafakat gerektiren pasaport başvurusu, randevu ve diğer ebeveynin imzası yüzünden uzayabilir. Seyahatten haftalar önce başlayın.
- Basit bir imzalı kâğıtla yetinmek: Pasaport başvurusunda resmî makamca onaylı muvafakat gerekir. Onaysız bir kâğıt kabul edilmez.
- Yasağı muvafakatnameyle aşmaya çalışmak: Mahkemenin çıkış yasağı varsa muvafakatname işe yaramaz. Önce yasağın kaldırılması gerekir.
- Farklı isim yazımı: Muvafakatnamedeki isimler pasaportla birebir aynı olmalı (ş, ğ, ı, ü dahil). Evlilikle değişen soyadlarını açıkça yazın.
- Çocuğun Alman belgesini unutmak: Çifte vatandaş çocuk Almanya’ya dönüşte Alman belgesine ihtiyaç duyar. Çocuğun Türk nüfusuna kaydı ve Türk belgeleri için nüfusa kayıt rehberimize bakın.
- Gereksiz tercüme: Türkiye’de kullanılacak Türkçe konsolosluk belgesini Almancaya çevirtmek. Önce nerede kullanılacağına bakın.

“Muvafakatname sorularında ilk sorum hep aynıdır: Çocuk hangi ülkeden çıkıyor ve belge hangi ülkenin memuruna gösterilecek? Türkiye’de kullanılacaksa çoğu aileye önce konsolosluğu öneririm; Türkçe belge için tercüme parası ödemeye gerek yok. Tercüme genellikle başka bir yerde gerekiyor: Almanya’da verilmiş velayet kararında, Alman noterinden alınmış izinde veya Türk mahkemesinin kararını Alman Bürgeramt’ına verirken. Ailelerin en çok zaman kaybettiği yer de pasaport başvurusu oluyor, sınır kapısı değil.”
Ali Harun BalkayaYeminli tercüman, Balkaya Übersetzungen, Wuppertal
Velayet kararınızı veya muvafakatnamenizi bugün gönderin
Fotoğraf yeterli. Önce belgenin hangi ülkede tercüme gerektirdiğini söyleriz, sonra sabit fiyatı.
- Sayfa başı en fazla 49,90 €, onay, kaşe-imza ve kargo dahil
- 3–7 iş günü, istenirse ekspres teslimat
- Nitelikli elektronik imzalı (QES) PDF; kabul eden kurumlarda online başvuru için
- Almanya’da kurum ve mahkemelerde genellikle kabul (eyalet hukukuna göre Bestätigungsvermerk)
Sık sorulan sorular
Çocuğumla yalnız Türkiye’ye gidiyorum, eşimle evliyiz. Muvafakatname şart mı?
Boşandık, velayet bende. Eski eşimin iznine ihtiyacım var mı?
Konsoloslukta düzenlenen muvafakatnameye apostil gerekir mi?
Muvafakatname ne kadar süre geçerli?
Dede ve babaanne çocuğu Türkiye’ye götürecek. Ne gerekir?
Almanca hazırlanan izni Türkiye’de kullanmak için ne yapmalıyım?
İlgili rehberler
Kaynaklar
- 5682 sayılı Pasaport Kanunu, md. 17 ve 22 (güncel metin)
- T.C. Dışişleri Bakanlığı, Türkistan Başkonsolosluğu – Noterlik işlemleri: muvafakatname düzenleme ve onaylama
- T.C. Vaşington Büyükelçiliği – Muvafakatname, taahhütname, feragatname başvurusu, 2026
- Auswärtiges Amt – Einverständniserklärung für Minderjährige
- FIM-Portal (Auswärtiges Amt) – Einverständniserklärung für Minderjährige bei Reisen ohne Sorgeberechtigte
- Auswärtiges Amt – Türkei: Reise- und Sicherheitshinweise, Ekim 2026
- § 1687 BGB – Ayrı yaşayan ebeveynlerde velayetin kullanılması
- NRW – Apostil yetki yönetmeliği (ApostilleZVO NRW)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Sınır, pasaport ve konsolosluk uygulamaları değişebilir; seyahatten önce ilgili kurumun, havayolunun ve varış ülkesinin güncel şartlarını kontrol edin.
Bu konuda gereken belgelerin yeminli tercümesi: Muvafakatname tercümesi – sayfa başı en fazla 49,90 €, posta ile.
